Article in Dutch: Bedrijfsleven onvoldoende voorbereid op complexe Chinese spionage methoden

Vodafone vond achterdeurtjes bij Huawei. ASML is ten prooi gevallen aan de grootste spionage zaak ooit in Nederland. Ook in Nederland begint nu het besef langzamerhand te komen dat de opkomst van China niet alleen veel kansen, maar ook serieuze bedreigingen biedt. Vooral het gevaar van ‘insider threats’ – bedreigingen van binnenuit – wordt ernstig onderschat. Nederlandse bedrijven moeten met spoed geholpen worden.

Volgens de VS, Canada, Australië en het Verenigd Koninkrijk staat China al jaren met stip op nummer 1 voor wat betreft economische spionage. Rond de 70% van alle Chinese spionage is gericht op de high-tech industrie. De ambitie van de politieke leiders in Beijing is om in 2025 technologie leider van de wereld te worden. Als we het over Chinese spionage hebben, denken we in eerste instantie vooral aan hacken. Het pallet aan Chinese spionage-methoden met als doel bij bedrijven intellectueel eigendom afhandig maken, is echter veel breder.

Voorbeelden hiervan zijn: zakelijke partnerschappen – joint ventures – ; inzetten van fysieke spionnen middels infiltratie in een bedrijf of het aanmoedigen van medewerkers tot het stelen van data; ‘front companies’ – legitieme bedrijven die banden hebben met de Chinese politieke leiders; samenwerkingsverbanden met buitenlandse universiteiten en bijvoorbeeld ook hacken. In Europa en ook in Nederland is nog veel te weinig aandacht voor deze methoden van Chinese spionage. Bij de Amerikanen en de NAVO is dat besef er gelukkig wel. In het recente AIVD en MIVD-jaarverslag over 2018 zien we dat ook in Nederlandse defensie- en inlichtingenkringen er steeds meer bewustwording komt over de Chinese spionage.

De Siemens-zaak uit april 2017 waarbij een werknemer gevoelige technologische data over een stoomturbine doorspeelde aan een Chinees concurrent van de Duitse multinationaal en nu ook de grote zaak bij ASML laat zien dat het hier niet om cyber-aanvallen gaat maar om menselijke activiteiten van binnenuit een bedrijf. Het onderkennen van dit probleem door bedrijfsleven, overheid en samenleving gaat met zeer grote moeite. Zijn bedrijven in staat spionage te onderkennen? Kijken bedrijven wel goed naar de partnerships die ze aan zijn gegaan, naar wie ze in huis hebben? Weten ze wel waar ze eigenlijk op moeten letten? En, nog belangrijker: willen ze het wel weten? Vaak is het niet in het belang van een bedrijf om dit soort zeer gevoelige zaken naar buiten te brengen. De gehele Westerse technologie sector – ook militaire technologie – ligt onder vuur.

De Chinese militaire strateeg Sun Tzu (544-496 v.C) heeft het mooi verwoord: “Om honderd overwinningen te behalen in honderd veldslagen is niet het toppunt van vaardigheden: het onderwerpen van de vijand zonder te vechten is het toppunt van vaardigheid.” De wijze waarop China betracht de grootmacht van de wereld te worden is niet middels traditionele methodes zoals wapengekletter maar middels technologische voorsprong. Daarbij lijkt economische spionage om geld en economie te draaien maar in werkelijkheid gaat het om invloed en afhankelijkheid. Dat besef lijkt te komen aan de hand van de 5G Huawei discussie op een moment dat we al in een bijna onomkeerbare afhankelijkheid terecht zijn gekomen.

Wat moet er gebeuren: het korte termijn belang van de economische kansen van handel met China houdt het kabinet tegen hard stelling te nemen. Daarnaast heeft de overheid een instrument nodig om daadwerkelijk op te kunnen treden tegen bedrijfsspionage en het beschermen van onze economische en landbelangen. De inlichtingendiensten zullen in staat moeten worden gesteld om zich in te zetten tegen economische spionage en daar ook de middelen voor hebben. Ook zullen de diensten explicieter moeten worden in hun waarschuwingen, bijvoorbeeld in de jaarverslagen. Huidige waarschuwingen lijken weinig in beweging te hebben gezet. Het bedrijfsleven zal een breed gedragen strategie moeten ontwikkelen op basis van risico’s die ze lopen die verder gaan dan het beschermen tegen hackers maar ook met het zicht op datadiefstal van eigen medewerkers.

In Europa is men huiverig door het huidige politieke klimaat in de V.S. om elkaars bondgenoot te zijn in het bestrijden van Chinese spionage, maar onze Westerse belangen vallen hierin echt samen. De ASML data-diefstal vond plaats op Amerikaanse bodem. Gezamenlijk staan we voor westerse waarden en belangen. Op jaarbasis worden de economische verliezen door Chinese spionage voor de VS (conservatief) geschat op 320 miljard dollar. In Nederland zijn geen cijfers bekend.

Het wordt tijd om beter beeld en grip te krijgen op de moderne, veelvormige Chinese spionage-methoden en op basis daarvan middels een brede strategie onze belangen te gaan beschermen en Nederlandse bedrijven te gaan helpen. Niemand zit te wachten op een nieuwe Koude Oorlog. We moeten de kansen van de samenwerking met China zeker niet uit het oog verliezen, en geen heksenjacht ontketenen, maar de tijd van naïviteit is echt voorbij. In het kader van de binnenkort te verschijnen China-strategie zou het mooi zijn als de regering met een helder plan komt om bedrijven te helpen op het gebied van spelregels, standaarden en scholing. De opkomst van China biedt heel veel kansen vooral voor jongere generaties en bedrijven, maar ook een aantal serieuze bedreigingen die om zakelijke en kordate acties vragen.

Elsine van Os is psycholoog, inlichtingen en security expert. Elsine is CEO van Signpost Six. Alex Krijger is historicus en geopolitiek adviseur. Alex is Founder van Krijger & Partners.

Related Blogs